جمال الدين محمد الخوانساري
425
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
دنى پست مرتبه چنانكه بتجربه معلوم مىشود . 6570 فرّوا إلى اللّه سبحانه ولا تفرّوا منه ، فانّه مدرككم ولن تعجزوه . بگريزيد بسوى خداى سبحانه ومگريزيد از أو ، پس بدرستى كه أو دريابنده است شما را وهرگز ناتوان نمىتوانيد نمود أو را . 6571 فيا لها حسرة على ذي غفلة ان يكن عمره عليه حجّة ، وان تؤدّ به ايّامه إلى شقوة . پس اى قوم تعجب كنيد از آن حسرتي بر صاحب غفلتى اگر بوده باشد عمر أو بر أو حجتي واگر أدب كند أو را « 1 » روزهاى أو بسوى بدبختيى . شايع شده ميان عرب كه هر گاه اهتمام كنند بذكر چيزى وخواهند كه آن خوب در ذهن مخاطبان قرار گيرد ووقعى در نظر ايشان داشته باشد اوّلا آن را مبهم ذكر ميكنند وبعد از آن بيان ميكنند تا اين كه مرتبهء اوّل باعتبار اين كه مبهم ذكر شده متفكر شوند كه آيا آن چه چيز باشد ومشتاق بيان آن شوند وبعد از اين كه بيان شود باعتبار اين كه دوبار ذكر شده وبعد از اشتياق تمام ايشان بذكر آن ذكر شده خوب در ذهن ايشان قرار گيرد واين كلام معجز نظام نيز از آن قبيل است چه اوّلا فرمودهاند كه اى قوم يا اى مردمان بيائيد وتعجب كنيد از آن ، پس آن را مبهم ذكر فرمودهاند ، بعد از آن بيان كردهاند آن را كه آن حسرتي است كه باشد بر صاحب غفلتى اگر بوده باشد عمر أو بر أو حجتي ، يعنى آن قدر عمر كرده باشد كه تواند در آن سعادت اخروى خود را تحصيل كند ونكرده باشد وبغفلت وبيخبرى عمر خود را گذرانيده باشد پس در قيامت
--> ( 1 ) اين وجه در ترجمهء عبارت درست نيست وصحيح همان وجه است كه خواهد آمد بنا بر آنكه عبارت متن چنين بوده است : « ان يكون عمره عليه حجّة ، وان تودّيه أيّامه إلى شقوة » وتصحيف شده است چنانكه خود شارح ( ره ) نيز بضعف اين وجه وظهور آن ديگر تصريح خواهد كرد در آخر شرح همين فقره .